17 kwietnia 2026 roku w Centrum Biblioteczno‑Kulturalnym w Żelaźnie odbyło się jednodniowe wydarzenie pod nazwą „Legendy dwóch narodów”. Było to kluczowe działanie w ramach projektu polsko‑czeskiego, którego celem jest wzmacnianie współpracy między społecznościami Polski i Czech. Inicjatywa ta jest zgodna z celem nr 1 FMP Euroregionu Glacensis, który koncentruje się na poprawie relacji kulturalnych i społecznych w regionie transgranicznym.
W spotkaniu uczestniczyło 80 uczniów z ośmiu szkół podstawowych, w tym 24 z Czech, co umożliwiło im poznanie tradycji, historii oraz symboliki legend obu narodów, a także stworzenie naturalnych więzi międzykulturowych.
W centrum wydarzenia znalazły się prezentacje teatralne przygotowane przez osiem grup uczniowskich: siedem szkół z Polski oraz jedną z Czech.
Każda z grup przedstawiła swoją interpretację wybranej legendy. Na scenie pojawiły się zarówno postacie znane z polskiej tradycji, jak i bohaterowie czeskich opowieści. Uczniowie samodzielnie stworzyli scenografie, w tym rekwizyty oraz krótkie etiudy teatralne, co ukazało różnorodność i kreatywność dziecięcych interpretacji dawnych historii.
Wspólne występy stały się platformą do współpracy, wymiany pomysłów i wzajemnego inspirowania się, niezależnie od barier językowych.
Jury, które oceniało przedstawienia, w składzie:
- Klaudia Lutosławska-Nowak - zastępca dyrektora Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej
- Teresa Biel-Lutosławska - radna Rady Gminy Kłodzko
- Vladimir Hulman - przewodniczący Stowarzyszenia Rozwoju Regionalnego i Współpracy Czesko-Polskiej w Rychnovie nad Kneźnou
- Franciszek Piszczek - Towarzystwo Miłośników Krosnowic
- Marek Trypka – muzyk, artysta zespołu ludowego „Róża Kłodzka” z Żelazna
Wójt Gminy Kłodzko, Zbigniew Tur, wręczył okolicznościowe statuetki za:
- Základní školę Rychnov nad Kněžnou za najlepszą prezentację legendy „Magdalena Dobromila Rettigová”;
- Szkołę Podstawową im. Stanisława Mikołajczyka w Jaszkowej Dolnej za najlepszą grę aktorską w “Legendzie o Róży Kłodzkiej”;
- Szkołę Podstawową im. gen. Wł. Sikorskiego w Ołdrzychowicach Kłodzkich za najlepszą interpretację „Legendy o Lwie Kłodzkim”;
- Szkołę Podstawową im. Wł. St. Reymonta w Kłodzku za najlepsze kostiumy w „Legendarium”;
- Szkołę Podstawową Stowarzyszenia EDUKATOR w Polanicy-Zdroju za najlepszą oprawę muzyczną w „Legendzie o wężach strzegących źródła”;
- Szkołę Podstawową w Wojborzu – nagrodę publiczności za „Legendy starego Krakowa”;
- Szkołę Podstawową z Oddziałami Integracyjnymi w Szalejowie Górnym za najlepszą charakteryzację w przedstawieniu “Liczyrzepa i Emilka – Legenda z Gór Stołowych”;
- Szkołę Podstawową w Krosnowicach za najlepsze wartości edukacyjne w legendzie „O czarownicy z Łysej Góry”;
Równolegle odbyły się warsztaty rękodzielnicze, na których uczestnicy mogli tworzyć maski postaci z legend, amulety, talizmany oraz ozdobne zakładki do książek.
Wszystkie prace były inspirowane motywami z polskich i czeskich legend. Warsztaty umożliwiły uczniom rozwijanie umiejętności manualnych oraz włączenie elementów dziedzictwa kulturowego do własnej twórczości.
Wyjątkowym punktem programu były interaktywne występy szczudlarzy z Teatru AVATAR z Legnicy. Artyści, poruszający się nad tłumem, opowiadali historie oraz ciekawostki związane z legendami obu narodów, angażując uczniów do wspólnej zabawy, wprowadzając humor i zaskoczenie, co budowało atmosferę kulturalnego święta.
Szczudlarze pełnili rolę żywych łączników między sceną a publicznością, dodając wydarzeniu lekkości i energii.
Realizacja projektu „Legendy dwóch narodów” przyniosła wymierne efekty: pogłębienie wiedzy o dziedzictwie kulturowym Polski i Czech, zwiększenie otwartości oraz zrozumienia wśród młodych ludzi z regionu, a także wzmocnienie współpracy szkół po obu stronach granicy, co stanowi fundament do przyszłych wspólnych działań edukacyjnych i kulturalnych.
Dzięki aktywnemu udziałowi w inscenizacjach, warsztatach i animacjach, uczniowie zrozumieli, że różnice kulturowe mogą być inspiracją, a wspólne historie stanowią naturalny łącznik społeczności.
Pragniemy również podziękować Paniom z Koła Gospodyń Wiejskich w Żelaźnie, które zadbały o poczęstunek. Ich wysiłek sprawił, że uczestnicy – dzieci, nauczyciele oraz goście z Polski i Czech – poczuli się zaopiekowani i przyjęci jak w najlepszym sąsiedztwie.
Dziękujemy za serdeczność, życzliwość oraz stworzenie atmosfery, która sprawiała, że każdy czuł się „u siebie”. Wasza praca dodała wydarzeniu duszy.
Podziękowania kierujemy także do Ochotniczej Straży Pożarnej w Żelaźnie za wsparcie oraz do Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji Gminy Kłodzko za pomoc techniczną.
Partnerami projektu „Legendy dwóch narodów” były Biblioteka Publiczna Gminy Kłodzko z/s w Ołdrzychowicach Kłodzkich oraz Stowarzyszenie Rozwoju Regionalnego i Współpracy Czesko-Polskiej w Rychnov nad Kneźnou.
Projekt uzyskał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Czechy – Polska 2021-2027. Całkowite wydatki projektu wyniosły 3 320,00 €, w tym dofinansowanie z Unii Europejskiej stanowi 2 656,00 €.